Het penseelvuur van Rubens

De tentoonstelling over Rubens in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten van Antwerpen loopt nog tot 4 april en is zeker de moeite waard om eens naartoe te gaan. Je krijgt een uitgebreide collectie te zien van zijn prestaties, van zowel topstukken als minder bekende werken.

Het eerste topstuk dat je te zien krijgt is "De Tranende Madonna omringd door Heiligen", en het is een meesterwerk. Het is een zeer groot stuk dat gemaakt is voor het hoofdaltaar van de Antwerpse Augustijnenkerk. Eén van de mooiste onderwerpen in het schilderij is het kindje Jezus dat een ring wil schuiven rond de vinger van de Heilige Catharina. In die tijd (16de eeuw) waren de Augustijnen zeer Luthergezind. In 1527 werden ze de stad uit gedreven en op het einde van de 16de eeuw keerden ze terug. Het stuk toont de Augustijnen hun trouw aan de Roomse kerk.

Een ander topstuk dat je aantreft in het museum is "De aanbidding van de Koningen". Het stuk is in twee weken gemaakt in 1624. Of het mogelijk is om een dergelijk groot werk te maken wordt ten zeerste in vraag gesteld, maar een getalenteerd kunstenaar als Rubens zou het wel kunnen. In het stuk zie je verschillende rassen die naar kindje Jezus komen kijken, het belang van de verschillende rassen is dat Jezus er is om iedereen te redden. Het stuk wordt beschouwd als een wapen in de strijd tegen de Calvinisten. Er is een grote dynamiek en asymetrie in de compositie. Een intense beweeglijkheid die door de architectuur in bedwang wordt gehouden. Het doek bevat rijke kleuren en brede penseelstreken. In die tijd was er het hoogtepunt van de schilderkunst in Antwerpen. Barok overheerste alles en dit had dan ook vele navolgers in de 18de eeuw. De kunstvorm Barok geeft voornamelijk emoties weer die zeer religieus gebonden zijn. In die tijd was kunst goed voor de kerk om hun machtspositie te houden. Eerst bloeide de economie en toen die neergang kwam was het de beurt aan de schilderkunst. De werken van Rubens zijn meestal zeer religieus en mythologisch. Portretten in die tijd werden niet hoog aangeschreven maar Rubens bracht die op een nieuw niveau.

Als derde topstuk heb ik "De lanssteek" bekeken, waar je Christus aan het kruis treft. Het stuk is gemaakt in 1620 en het bevat veel drama en dynamiek. De dood van Christus gaat gepaard met de verduistering van de hemel op de berg Golgotha, waar Jezus is gekruisigd.
Naast deze topwerken krijg je nog andere bekende en minder bekende werken te zien van Rubens. Zoals "De verloren zoon", "Venus Frigida" en "Jan Gaspar Gevartius".

Acht jaar na de dood van Rubens ging de Schelde dicht en kwam er een neergang van de economie en cultuur. Daarom dat Rubens synoniem stond voor de laatste bloei van Antwerpen. Rubens is opgegroeid in Antwerpen, hij had hier zijn atelier, woning en zijn vriendenkring en klanten. De invloed van Rubens op Antwerpen is zeer groot, wat het dus zeker de moeite maakt om de tentoonstelling te gaan bezichtigen. Zelfs vandaag nog staat Rubens symbool voor de heropflakkering van de economie in de 19de eeuw.