AntwerpenNieuws en praktische info voor Antwerpen

Handelsbeurs Antwerpen: de eerste beurs ter wereld, gered na jaren leegstand

Historische architectuur in Antwerpen bij valavond

De Handelsbeurs in Antwerpen, tussen de Meir en de Lange Nieuwstraat, opende in 1531 als het eerste speciaal gebouwde beursgebouw ter wereld. Na bijna vijftien jaar leegstand ging het neogotische gebouw met zijn glazen koepel in oktober 2019 gerestaureerd opnieuw open als evenementenlocatie, met aanpalend een vijfsterrenhotel. Binnenkijken kan vooral tijdens publieke evenementen.

De Handelsbeurs in het kort

  • Wat: het oudste beursgebouw ter wereld, vandaag een evenementenlocatie
  • Waar: in het blok tussen de Meir en de Lange Nieuwstraat (ingang onder meer aan de Borzestraat en de Twaalfmaandenstraat)
  • Gebouwd: 1531, herbouwd na branden in 1583 en 1858; het huidige gebouw dateert van 1872
  • Beurs tot: 1997
  • Heropend: oktober 2019, na een restauratie van drie jaar
  • Vandaag: congressen, galadiners, beurzen en concerten, met het hotel Sapphire House ernaast

De moeder van alle beurzen

In de 16de eeuw was Antwerpen een van de belangrijkste handelssteden van Europa. Kooplieden, bankiers en ondernemers uit de hele toenmalige wereld deden hier zaken. Voor hen liet de stad in 1531 een nieuw beursgebouw optrekken, ontworpen door bouwmeester Domien de Waghemakere. Het was een rechthoekige, open binnenplaats omringd door een zuilengalerij met stergewelven.

Dat concept was nieuw: het was het eerste gebouw dat speciaal werd ontworpen als handelsbeurs. Het diende later als voorbeeld voor beurzen in onder meer Londen en Amsterdam. Daarom wordt de Antwerpse Handelsbeurs vaak “de moeder van alle beurzen” genoemd.

Na de val van Antwerpen in 1585 verschoof de handel naar Amsterdam en verloor de beurs haar belang.

Branden, een glazen koepel en een nieuwe beurs

Het gebouw brandde een eerste keer af in 1583, maar werd meteen volgens hetzelfde plan heropgebouwd. In 1853 kreeg de open binnenplaats een glazen overkapping op een ijzeren structuur, geïnspireerd op het Crystal Palace in Londen.

Op 2 augustus 1858 ging het gebouw opnieuw in vlammen op. Architect Joseph Schadde ontwierp daarna de Handelsbeurs zoals we ze vandaag kennen: een neogotisch gebouw dat de oude vormen combineert met een moderne metalen constructie en een glazen dak. In 1872 was het klaar en vanaf dan deed het dienst als effectenbeurs, waar aandelen en obligaties werden verhandeld. Door de jaren heen ontving de Handelsbeurs heel wat prominente gasten, van Belgische koningen tot Winston Churchill na de Tweede Wereldoorlog.

Leegstand en restauratie

In 1997 verhuisde de beurshandel naar Brussel en verloor het gebouw zijn oorspronkelijke functie. Na een brand in de aanpalende Stadsfeestzaal in 2000 werd ook de Handelsbeurs om veiligheidsredenen gesloten. Het monument stond daarna jarenlang leeg en raakte zwaar beschadigd.

In 2016 startte een grondige restauratie. Voor de werken begonnen, deden archeologen opgravingen op de site. Ze vonden er onder meer urnen uit de ijzertijd en middeleeuwse voorwerpen. Op 5 oktober 2019 ging de gerestaureerde Handelsbeurs feestelijk open, na meer dan twintig jaar zonder beursfunctie. De stad gaf het gebouw toen een culturele en een economische bestemming.

De Handelsbeurs vandaag

Vandaag is de Handelsbeurs een evenementenlocatie. De grote zaal onder de glazen koepel biedt plaats aan zo’n 1.600 mensen voor een receptie en ongeveer 800 voor een zittend diner of een congres. Daarnaast zijn er een tiental kleinere zalen. Er vinden congressen, galadiners, modeshows, beurzen, tentoonstellingen en concerten plaats.

Ook internationaal valt het gebouw op. Op 11 februari 2026 vond hier de Europese industrietop plaats, voor het derde jaar op rij in Antwerpen, met onder meer de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en premier Bart De Wever.

Via een doorgang is de Handelsbeurs verbonden met Sapphire House Antwerp, een vijfsterrenhotel van de Autograph Collection van Marriott. Het was het eerste Autograph Collection-hotel in België. Onder het complex ligt een ondergrondse parking.

Kun je de Handelsbeurs bezoeken?

De Handelsbeurs is geen museum met vaste openingsuren. Bij de heropening was het de bedoeling dat voetgangers opnieuw door het gebouw kunnen wandelen tussen de Meir en de Lange Nieuwstraat. Of de grote zaal open is, hangt in de praktijk af van wat er op dat moment georganiseerd wordt: tijdens besloten congressen en feesten is ze voorbehouden aan genodigden.

De beste kans om binnen te geraken, heb je bij publieke evenementen zoals beurzen, tentoonstellingen of concerten, en bij erfgoedactiviteiten. Hou de evenementenkalender van de stad en de website van de Handelsbeurs in het oog.

In de buurt

De Handelsbeurs ligt in het hart van het winkelcentrum, op een paar stappen van de Meir. Een bezoek combineer je makkelijk met:

  • De Meir: de bekendste winkelstraat van Antwerpen, met op enkele zondagen per jaar een koopzondag
  • Het Rubenshuis: het woonhuis en atelier van Pieter Paul Rubens aan de Wapper, op wandelafstand. Lees meer in ons artikel over het Rubenshuis.
  • De Stadsfeestzaal: het aanpalende, gerestaureerde winkelcentrum aan de Meir
  • Een stadswandeling: de Handelsbeurs is een mooie tussenstop op een wandeling door Antwerpen

Bereikbaarheid

Met de tram of premetro stap je af aan de Meir of aan de Groenplaats. Vanaf het Centraal Station wandel je in een kwartiertje via de Meir naar de Handelsbeurs. De binnenstad ligt in de lage-emissiezone. Kom je met de auto, bekijk dan vooraf de mogelijkheden in ons overzicht over parkeren in Antwerpen.

Veelgestelde vragen

Waarom heet de Antwerpse Handelsbeurs de eerste beurs ter wereld?

Omdat het gebouw uit 1531 het eerste was dat speciaal werd ontworpen als ontmoetingsplek voor handelaars. Het diende als voorbeeld voor latere beursgebouwen in andere Europese steden.

Is het huidige gebouw nog dat uit 1531?

Nee. Na branden in 1583 en 1858 werd de beurs heropgebouwd. Het huidige neogotische gebouw van architect Joseph Schadde dateert van 1872, maar volgt de opzet van het origineel met een binnenplaats en galerijen.

Zit er een hotel in de Handelsbeurs?

Het vijfsterrenhotel Sapphire House Antwerp grenst aan de Handelsbeurs en is er via een doorgang mee verbonden. De Handelsbeurs zelf wordt gebruikt voor evenementen.

Laatst bijgewerkt: 3 november 2026. Toegankelijkheid hangt af van de evenementen; check vooraf de website van de Handelsbeurs.